Celi Sülüs Tekke Levhası
Ketebeli, Nakşibendi sikkesi formunda
tasarlanmış, sikkenin içinde “Ya
Hazret-i pir Mehmed Bahaeddin Şah-ı
Nakşibend el Buhari kuddise sırrıhu”
yazılıdır. Bordürü rokoko... üslubunda
tezyin edilmiştir.
46 x 40,5 cm.
* Turgut Bezmen Koleksiyonu.
* Provenans; Portakal Sanat ve Kültür
Evi, 16 Kasım 1997 Osmanlı Sanat
Eserleri Tablo ve Hat Müzayedesi, Lot
136. Mustafa Rakım Efendi
(1757-1826)
Türk Hat sanatının en değerli şahsiyetlerinden biridir. Ünye’de doğ
muştur. Kendisi, meşhur hattat İsmail Zühtü Efendi’nin kardeşidir. Ço
cukken ağabeyi gibi İstanbul’a gelmiş, bir yandan medrese tahsilini
sürdürürken bir yandan da hat öğrenmeye başlamıştır. Hocaları Eğri
kapılı Mehmet Râsim Efendi’nin talebelerinden Ahmet Hıfzı Efendi’nin
yetiştirdiği III. Derviş Ali Efendi ile ağabeyi İsmail Zühtü Efendi idi. On
iki yaşında iken icazetini almıştır. Hat sanatında ilerledikten sonra baş
ka ailelerin çocuklarına ders vermeye başlamıştır. Bir yandan da re
sim yapmıştır. Sultan III. Selim tahta çıktığı zaman onun resmini ya
parak kendisine takdim etmiş, bu resmi çok beğenen Padişah, Râkım
Efendi’ye müderrislik pâyesi vermiştir. Bu yoldan saraya nüfuz eden
Râkım Efendi Şehzâde Mahmud’un yazı hocası olmuştur. Onun saye
sinde Sultan II. Mahmud padişahlar arasında en iyi hattatlardan biri ha
line gelmiştir. Bu arada kendi adına bastırdığı paranın resmini yapmayı
da vazife olarak ona vermiştir. Râkım Efendi gördüğü büyük itibar sa
yesinde 1809’da Molla pâyesiyle İzmir, 1814 yılında da Edirne, iki sene
sonra Mekke, 1818’de de İstanbul Kadılığı’na tayin edilmiş, 1823’te Ana
dolu Kazaskeri olmuştur. Mustafa Râkım Efendi hat sahasında hocası ve
ağabeyi İsmail Zühdü Efendi’nin yolundan yürümüş, fakat onun ölü
münden sonra kendine mahsus olan yazı üslûbu ile eserler vermiştir.
Mustafa Râkım Efendi ayrıca Osmanlı tuğrasını da derleyip toparlayarak
ölçülü bir şekil vermiş, Sultan III. Selim, IV. Mustafa ve II. Mahmud için
yaptığı tuğralar da kendisinden sonra değişmemiştir. Mustafa Râkım’ın
bıraktığı eserler arasında birçok mimari âbidelerin kitâbeleri, mezar taşı
kitâbeleri, kıt’alar, türlü levhalar vardır. Türk İslam Eserleri Müzesi’nde
lâtif bir hilyesi bulunmaktadır. Topkapı Sarayı’nda Sultan IV. Mustafa
ve II. Mahmud tuğraları devrinin süslemesi ile görülmektedir. Sultan II.
Mahmud’un annesi Nakşıdil Sultan Türbesi kapılarında ve içindeki kuşak
yazılar Râkım’ın şaheserleri sayılmaktadır. Ayrıca Nusretiye Camii’nin
kuşak yazılarını da o yazmıştır. Üstâdın tâlik hatla yazdığı kitabeleri de
bulunmaktadır. (Ref: Şevket Rado, Türk Hattatları)Devamını Oku