İstanbul Plan Rehberi = Plan – guide de Constantinople (Péra – Stamboul – Scutari) = indicateur du plan de Constantinople = indicator to the plan of Constantinople = Dersaadet Planı Rehberi, İstanbul, L. Babok ve Mahdumu Matbbası, 1921. 113, xxviii s, 22 x 14,5 cm, karton kapaklı original haliyle. İstanbul’u üç ayrı bölüm ayırarak Sokak adlarını veren ve dört dilli olarak yayınlanan bu rehberde ayrıca Osmanlı İstanbul’u planında gösterilen eski bizans abideleri hakkında muhtasar malumat, ve ilanlardan oluşmaktadır.
Edmondo de Amicis, Constantinople, traduit par J. Colomb, illustre par C. Biseo, Paris, Hachette, 1883. 600 s, 183 resim, 25 x 16 cm, dekoratif nefis cildinde. Amicis, bilinen yerlerin dışında, geniş yolları, büyük binaları ve villaları ile Pancaldi (Pangaltı) gibi yeni yeni gelişen semtleri gezer. Tatavla’yı (Kurtuluş), Kasımpaşa’yı, Okmeydanı’nı, bir Yahudi mahallesi olan Hasköy’ü ve Sütlüce’yi anlatır.
Ernest Mamboury, The Tourists’ istanbul, translated by Malcolm Burr, Çituri Biraderler Basımevi, İstanbul, 1953. 626 s, resimli, 20 x 12,5 cm, orijinal kırmızı bez cildinde. Ernest Mamboury’nin yıllarca çalışarak hazırladığı kitaptır. Bu rehber, 20’nci yüzyılın ilk yarısında İstanbul’da yaşayan yabancıların ellerinden düşürmediği bir kitap oldu. Mamboury’nin bu eseri, İstanbul’daki Bizans kalıntıları hakkında çok sağlam bilgiler vermesiyle benzerlerinden temelli bir biçimde ayrılır.
'a) Guide du voyageur en Orient. illustre. Decsription de Constantinople et des plus importantes villes de la Turquie, de l’Egypte et de la Grece, avev leurs principaux monuments, Henri Zellich & Co, Constantinople, tarihsiz. 323 s, resimli, 1 katlanır harita, 17 x 12,5 cm, yayıncısını orijinal bez cildinde.
Les Capitales du monde, Librairie Hachette, Paris, 1896. 632 s, metin için resimli. 29,5 x 21 cm, şık kırmızi bez cildinde. Kitapta anlatılan başkentler şunlardır: Paris, Saint Petersbourg, New York, Roma, Atina, Tokyo, Viyana, Lizbon, Pekin, Cenevre, Bükreş, KahireCezayir, Berlisn Londra, Mexico, Rio, Amsterdam, Christiana, Kopenhag, Brüksel, Kalküta, Madrid’tir. Kitabın 83 – 116. sayfalar İstanbul’a ayrılmış ve Pierre Loti’nin bir makalesine yer verilmiştir.
L[éon] Maxime Collignon [metin yazarı] ve Emmanuel Pontremoli, Pergame - Restauration et Description de Monuments de l’Acropole, Firmin Didot, Paris, 1900. v, 234, [1] s, metin dışında 13 helyogravür levha, metin içinde 131 resim, fotoğraf ve çizim, 25.5 x 33 cm (folyo), bez cildinde. Collignon, Louis Duchesne ile birlikte 1876 yılında Anadolu’ya gelmişti. Kitap sadece 500 nüsha olarak basılmış ve numaralandırılmıştır. Müzayedeye 430 nolu nüsha sunulmaktadır.
B[ernard]. C[amille]. Collas, La Turquie en 1864, E. Dentu, Paris,1864. xi, 480 s, 23 x 14,5 cm, karton kapaklı haliyle. Bernard Camille Collas (1819-1898) uzun yıllar Osmanlı topraklarında yaşamış bir Fransızdır. Collas, devletin üst kademeleriyle kurduğu yakın ilişkiler sayesinde Osmanlı arşivlerini kullanarak bilgi ve belge bakımından temeli çok sağlam bir kitap yazmıştır. Bu eser, içerdiği zengin istatistik bilgilerin yanı sıra yeni harflerle basılmamış pekçok belgenin ve özellikle de kapitülasyonların tam metnini kapsaması bakımından temel kaynaklardan biri sayılmaktadır.
Gustave Schlumberger, La Siège la Prise et le sac de Constantinople par les Turcs en 1453, Librairie Plon, Paris, 1922. iii, 375 s, metin dışında 20 gravür, metin sonunda 1 katlanır harita, 22,5 x 15 cm, sıtı mşin, ebru kapaklı şık cildinde. Kitabın sonundaki Mordtmann’ın elinden çıkan Bizans döneminde suriçi bölgesinin yerleşim planını gösteren büyük harita çok önemlidir. Semavi Eyice Schlumberger’in bu eserini İstanbul ile ilgili kitaplarının en önemlisi olarak gösterir. Kitap, M. Nahid adında Paris’te tahsil görmüş bir Türk tarafındanTürkçe’ye çevrilerek İstanbul’un Muhasarası ve Zaptı (İstanbul, 1330) adıyla basılmıştır.
'Geoffroi Ville-hardouin ve Henri de Valenciennes, Conquette de Constantinople, Paris, 1882. FirminDidot, Paris, 1882. xxii, 616 s, 27 x 19 cm, sırtı meşin ebru kapaklı dönem cildinde. Fransız şövalye ve tarihçi Geoffroi de Villehardoin (1160 - 1212?) iV. Haçlı Seferi’ne katılmış, yazdığı kronikte Kutsal Topraklar’a varmadan Konstantinopolis’te sona eren seferin komutanlarını savunmuştur. iV. Haçlı Seferi Kronikleri, Geoffroi de Villehardoin’in Konstantinopolis’in Fethi ve Henri
[Pierre Augustin] Guys, Voyage Littéraire de la Grèce, au Lettres Sur Les Grecs : Anciens Et Modernes; Avec Un Parallele De Leurs Moeurs; On y a joint un Voyage de Sophie à Constantinople, un voyage d’italie, & quelques Opuscules du même, Duchesne, Paris, MDCCLXXVi [1776]. 2 cilt: c.1 – iv, 540 s, 6 gravür; c.2 – 558 s, 1 katlanır levha, 20 x 13cm, döneminin şık ciltlerinde. Fransız hekim P. A. Guys (1720 – 1799), bu eseri dolayısıyla, Doğu’ya dikkat çeken ilk folklorcu olarak da Kabul edilmektedir. 1739’dan itibaren Doğu’da yaklaşık otuz yılını geçirmiş, çeşitli ticari faaliyetlerde bulunmuştur.
Theophile Lavalle, Histoire de l’Empire Ottoman depuis les tmps anciensjusqu’a nous jour, Garnie Freres, Paris, 1855. viii,528 s, 18 çelik baskı gravür, 27 x 19,5 cm, döneminin şık cildinde.
'[Elizabeth Craven], Voyage de Milady Craven a Constantinople par la Crimée en 1786, traduit de l’Anglois par M. D, baskı yeri yok, 1792. 351 s, 13 x 8 cm, sırtı deri kapakları karton cildinde. Elizabeth Craven (1750-1828) İngiliz kadın seyyahtır. Kitabın orijinali A Journey through the Crimea to Constantinople (London, 1789) adıyla yayınlanmıştır. Hayatı skandallarla dolu olan Elizabeth Craven kocasından ayrıldıktan sonra İstanbul’da sonlanacak bir dizi seyahat gerçekleştirir. Sonradan
'Histoire Universelle, Depuis Le Commencement Du Monde Jusqu’a Présent 15 Contenant l’Histoire des Royaumes d’Arménie, de Pont, de Cappadoce, de Pergame, de Thrace, d’Epire, de Bythynie, de Colchide , d’ibérie, d’Albanie, de Bosphore, de Medie, de Bactrie, d’Edesse, d’Emese, d’Adiabene, de Characene, d’Elymaide, de Comagene et de
'J[ohn]. C[am]. Hobhouse, A Journey through Albania, and other provinces of Turkey in Europe and Asia, to Constantinople during the years 1809 – 1810, second edition, printed for James Cawthorn, London, 1813. 2 cilt: 1152 s, 23 gravür, 27 x 22,5 cm, döneminin şık ciltlerinde. İngiliz devlet adamı Hobhouse’un (1786 – 1869) 19. Yüzyıl başlarında yakın dostu Lord Byron ile çıktığı Doğu Avrupa yolculuğunun izlenimleri… Önce Arnavutluk’a giden ikili, burada Ali Paşa ile görüşür. Sonra Yunanistan’a geçerler ve buradaki halk arasında Türk düşmanlığnın yaygın olduğunu görürler. Bir sure Atina’da kalıp
Michael Angelo Titmarsh [William Makepeace Thackeray], Notes of a journey from Cornhill to grand Cairo by way of Lisbon, Athens, Constantniople, and Jerusalem, Titmarsh, 2. Ed.; chapman and Hall, London, MDCCCXLVi. xii, 220 s, 24 Temmuz 1844 günü başlayan ve Vigo, Lisbon, Cebelitarık, Atina, İzmir, İstanbul, Rodos, Beyrut, Suriye, Kudus Yafa ve İskenderiye’ye uzanan bir yolculuğun öyküsü. 19. Yüzyıl İngiliz romancısı William Makepeace Thackeray’ın (1811 – 1863) takma adla yazdığı seyahatnamenin ilk basımıdır.
[Julia] Pardoe, the Beauties of the Bosphorus. illustrated in a series of Views of Constantinople and its Environs, from original drawings by W. H. Bartlett, Virtue and Co, London, tarihsiz [c 1855]. xii, 172 s, 1 frontispiece (Julia Pardoe’nün gravürü), 85 gravür, 1 harita, künye sayfasında 1 ilave gravür, 28 x 21 cm, sırtı ve köşeleri deri kapakları bez, sayfa kenarları yaldızlı deri cildinde. Julia Pardoe (1806-1862) tanınmış bir İngiliz yazarıdır. Yazmaya 14 yaşındayken şiirle başlamıştır. Bunun ardından yazdığı romanlar da çok beğenildi. Anılarını ve gezi notlarını yayımladı. Geçirdiği bir hastalık sonucu, güney ülkelerine yolculuklar yapmak zorunda kaldı.
A[dolphe] Thalasso (yazan), F[austo]. Zonaro (resimleyen), Déri Sé’adet, ou Stamboul Porte du Bonheur. Scènes de la Vie Turque, l’Edition d’Art H. Piazza & Cie., Paris, 1908. 217 s, metin içinde Zonaro’nun çizimlerinden yapılmış [49] renkli taşbaskı resim, [8] renkli taşbaskı başlık ve ara başlık levhası, 300 adetlik sınırlı baskının 232 №’lu nüshası, 23.5 x 16.5 cm, sayfa kenarları altın yaldızlı maroken cilt, dışı ebru motifli kağıt içi ise deri kaplı özel kutusunda muhafaza edilmiştir. Kitabın içindeki resimler pelür kağıdı ile korumaya alınmış, ayrıca orijinal baskıdaki kağıt kapaklar cilt içinde muhafaza altına alınmıştır.
Edmondo de Amicis, Constantinople, Henry T. Coates, Philadelphia, 1896. 2 cilt: 303 s, 25 fotogravür; 309 s, 25 fotogravür, metin sonunda 1 renkli katlanır harita, 21 x 14 cm, bez ciltlerinde. 15. İtalyanca baskıdan İngilizce’ye çeviren: Maria Hornor Lansdale.Numaralı basım:69/1000. İstanbul konulu seyahatnameler arasında önemli bir yer tutan, canlı ve renkli üslubuyla geçen asrın İstanbul’u için zengin bilgiler veren, birçok dile çevrilen ve defalarca basılan kitabın 1896 tarihli edition de luxe baskısı sunulmaktadır. Müzayedeye sunulan nüsha bin adetlik bu sınırlı baskının 69 №’lu nüshasıdır.
'a) [Francis] Marion Crawford, Constantinople, Charles Scribner’s, New York, 1895. 79 s, 28 resim, ex-library, 21.5 x 16 cm, bez cildinde.
[René Grandjean], Céramique Orientale, Henri Ernst, Paris [c 1925]. 3 s (metin), sayfalara yapıştırılmış 40 renkli resim, 39 x 29 cm (folyo), kenarından kurdele ile bağlı portfolyo şeklindeki karton cildinde. Bu nadir kitapta İznik çini ve seramiklerine ait örneklere yer verilmektedir.
'Jean Ebersolt ve Adolphe Thiers, Les Églises de Constantinople, Ernest Leroux, Paris, 1913. 2 cilt: vii, 295 s, 58 planş (57 planşta 74 resim, bunların 4’ü çift sayfadır), 38 x 30 cm (folyo), karton ciltlerinde. Bu eser Bizans dönemi İstanbul’una ilişkin en önemli kitaplardan biridir. Bizans İstanbul’unun dini yapıları üzerine klasik değerde sayılan bu kitap camiye çevrilmiş olan Bizans kiliseleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilmektedir. Metin bölümünde 123 figür ve fotoğraf yer almaktadır. 58 adet büyük boy planş içeren albüm yapıların mimari özelliklerini en ince ayrıntısına kadar göstermektedir. Bizans İstanbul’unun
Alexandre M. Raymond, l’Art islamique en Orient, ii: Partie [Fragments d’Architecture Religieuse et Civile], Pera, Constantinople: M. Schulz, Prague for Librairie Raymond, 1924 (ilk ve tek baskı). [2] levha başlık başlık s, 12 s önsöz, 50 kromolitografi tekniği ile basılan renkli levha (8-9, 10-11, 12-13, 24-25, 26-27, 32-33, 44-45 ce 59-60 №lu levhalar çift sayfada ve biraradadır, 31 №lu levha çift sayfadır), 49 x 35.5 cm (folyo), karton cildinde. Renkli planları Alexandre M. Raymond (1872-1941) ve metni Karl Wulzinger (1886-1948) tarafından hazırlanan Vieilles Faïences Turques en Asie Mineure et à Constantinople (baskı yeri ?, c 1922) part i olarak kabul edilir.
Frid[ericus]. Guilelmus Thisquen, Phocaica. Dissertatio Philologica. Scripsit. Apud Tob. Habicht Librarium, Bonnae, [1843]. ii, 58, [1] s, 20,5 x 13 cm, kağıt kapağında. 1818 doğumlu Bonn Üniversitesi doktora öğrencisi Fridericus Guilelmus Thisquen tarafından hazırlanan, Foça’nın tarih ve tarihsel topoğrafyasının anlatıldığı tez müzayedelerimizde ilk defa görülmektedir.
Comte Giuseppe Greppi, Souvenirs d’un Diplomate italien a Costantinople, Typographie Plon-Nourrit et C.ie, Paris, 1910. 16 s, 25 x 16.5 cm, kağıt kapağında. Revue d’Histoire Diplomatique’den ayrıbasım. Giuseppe Greppi di Bussero (1819-1921) İtalyan siyaset adamı ve diplomatıdır. 1863 yılında İstanbul’daki İtalyan büyükelçiliğine maslahatgüzar olarak atandı. 1864’de mukim elçi oldu ve 1866’ya kadar İstanbul’da kaldı. Bu ayrıbasımda İstanbul’daki diplomatik hatıralarını anlatır.
Jean Nicolaidès ve [Émile] Henry Carnoy, Traditions Populaires de Constantinople et ses Environs, Contributions au folklore des Turcs, Chrétiens, Arméniens, etc, La Bureaux de «La Tradition», Paris, MDCCCXCii [1892]. 39 s, 25 x 16 cm, kağıt kapağında. “Tiré à cent exemplaires” ibaresi ile sadece 100 adet basılan ve ilk defa görülen bir kitaptır. Jean Nicolaidès ve Henry Carnoy Türkiye’deki halk folkloru üzerine yürüttüğü araştırmalarının nüvesini ortaya koyan bu küçük kitapçıkta Türklerin, Rumların ve Ermenilerin batıl inanışları ile ilgili örneklere yer vermektedir. Elimizdeki kitap première série ibaresini taşımaktadır.
