OSMANLI OKÇU BİLEK SİPERİ

Kategori: Diğer

Lot No: 235

Gergedan boynuzu ve bağadan yapılmış, deri bilekliği mevcuttur.
Ok siperliği olarak da adlandırılan eser; tirendazın (okçunun) sol bileğine bağlanır, okun yaydan düzgün çıkmasını ve ok atan kimsenin yaralanmamasını sağlamaktadır. Türk – Osmanlı askerî kullanım eşyası repertuarımızın az rastlanır, nadide bir eseridir. Türünün koleksiyonluk, nadide bir örneğidir.
19. yüzyıl.
Uzunluk: 14 cm.
Genişlik: 9,5 cm.
Okçu Bilek Siperi (Siper)
Türk okçuluğunda yaya “Kavs” ya da “Keman” denir, Türk yaylarında ok, yumruk halinde tutulan el üzerinden değil, özel olarak yapılmış ve sol ele bir kayışla bağlanan bir yatağın üzerinden hedefe atılırdı. Yaydan çıkan okun hedefe düzgün gitmesini sağlayan bu alete “siper” ya da “ok yatağı” adı verilirdi. Ok yatağı daha iyi bir atışı ve okun kayıp, yanlış hedefe yönelmesini engellerdi. Bilek siperlerinin tablası genellikle, gergedan, boğa, manda ve öküz boynuzları, üstündeki oluk ise kemik, fildişi, balık dişi ve bağadan (su kaplumbağası kabuğu) yapılır, “tasma” adı verilen deri kayışla bileğe takılırdı.
Bilek siperinin 17. yüzyılda kullanılmaya başlandığı ileri sürülse de hiç şüphesiz Osmanlı bu aracı daha önce 1517’lerde tanımıştır. Okun kabza gerisine çekilmesini mümkün kılan başka araçların Kore ve İran’da kullanılmış olması, Osmanlı’nın en azından İran’daki uygulamayı biliyor olduğunu düşündürmektedir. Bunun dışında, Memluk savaş sanatlarıyla ilgili bir eserde bilek siperinin tasvir edildiği minyatürler de görüşmüştür.

Muhammen Bedel