TOPHANE İŞİ KAHVEDAN

Kategori: Diğer

Lot No: 136

Latince “Fabrique de Consple (Constantinople)” ve Osmanlı Türkçesi ile “Hamdi” usta (Ref: Prof. Dr. Erdinç Bakla, Tophane Lüleciliği, sayfa 308) damgalıdır. Kırmızı lüleci çamurundan yapılmış ve siyah fırınlanmış eser yüzük tutamaklıdır. Yüzeyleri kazıma tekniğiyle yaprak motifli, motiflerin merkezinde şemse içinde stilize Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) tuğrası ile ay yıldız motifi yer almakta olup, üzerleri altın yaldızla bezelidir. Kapak tutamağı ve bordürleri yine zengin altın yaldızla süslüdür. Kapak tutamağında ufak restorasyon mevcuttur. Haliyle.
İşçilik kalitesi, kondisyonu ve tasarımı itibariyle Tophane işçiliğinin önemli sanatkârlarından Hamdi Usta’nın nadir bulunur koleksiyonluk eserlerindendir.
19. yüzyıl.
Yükseklik: 17 cm.
Genişlik: 14 cm.
* Özel Koleksiyon.
* Referans; Hamdi Usta’nın yapmış olduğu aynı renk ve işçilikli bir eseri Prof. Dr. Erdinç Bakla’nın “Tophane Lüleciliği” kitabının 310. sayfasında yayınlanmıştır.
Tophaneli Hamdi Usta
Efsane ustalardan Tophaneli Hamdi Usta’nın eserleri İbrahim Usta’nın eserleri kadar çok olmamakla beraber kaliteli oluşlarıyla dikkat çekmektedir. Nefis bir işçilikle oluşturulan desen bezemeleri altın ve gümüş yaldızlıdır. Evanilerde kalıp işçiliği en zor olan kahvedan ve demliktir. Gövde, kulp, emzik ve kapaktan oluşur. Emzik ve kulp sonradan monte edilir ve monte için oldukça uğraşmak gerektirir. Hamdi Usta’nın yapmış olduğu beş ayrı formdaki kahvedanlardaki bu işçiliklerde kalitenin çok mükemmel olduğu söylenebilir. Demlik, kahvedan, şekerlik ve fincanların yanı sıra bizlere bıraktığı diğer eserler arasında zarflar, koku şişeleri, fincanlar ve lüleler vardır. Sultan II. Abdülhamid tuğrası şeklinde Hakkâk İbrahim Usta’nın mührünü; demliklerde gövdeye ve kapağa, fincan tabağında tam ortaya, kahvedanlarda şişkin gövdenin iki yanına bastırarak altın yaldızlamıştır. Bir ara Hakkâk Refik Usta’ya yaptırdığı mühürle eserlerine “Fabrique de Constantinople” mührü de vurmuştur. Hamdi Usta kendi ismini; demliklerde ağza yakın yerde gövdenin iki yanına, fincanlarda ve zarflarda kenar bandına, kahvedan da ise emzik ortasına mühürlemiştir. (Ref: Prof. Dr. Erdinç Bakla, Tophane Lüleciliği, sayfa 308)

Muhammen Bedel