AHMED ŞEKÛR (1856-?)

Kategori: Tablo

Lot No: 196

“Sepette Meyveler”
Eski Türkçe “Mekteb-i Harbiye Şahaneleri Muallimi Kaymakam Ahmed Şekur Kulları” imzalı, Hicri 1308/Miladi 1890 tarihli, tuval üzerine yağlıboya.
Eski orijial varaklı çerçevesi içindeki eser, sanatçının oldukça nadir bulunan bir başyapıtıdır.
82 x 65 cm.
Çerçeve: 109 x 92 cm.
AHMED ŞEKÛR (1856-?)
1856 yılında İstanbul Nuruosmaniye’de doğmuştur. Tayyareci Vecihi Hürkuş’un da amcası olan Ahmed Şekûr ilköğretimini muhtemelen Nuruosmaniye’de tamamlanım, daha sonra Mekteb-i Harbiye’ye girmiş burada Hoca Ali Rıza’dan resim dersleri almış, Hoca Ali Rıza ondakiresim kabiliyetini görmüş ve onu resim yapma hususunda yüreklendirmiştir. Ahmed Şekûr, nitekim bu okuldan 1875 yılında mezun olmuş, yarbaylığa kadar yükselmiş, önce bu okula muallim olarak gitmiş, daha sonra kaymakam olarak atanmış ama Hoca Ali Rıza’nın telkinleri sayesinde Türk resim tarihine adını yazdıracak kadar da resimle ilgilenmeye devam etmiştir. Aynı yıl bu okula tarama ve meç muallimi olarak atanmıştır. 1888 tarihli salnamede Şekûr’un binbaşı olarak ve 1894 tarihli Mirat-ı Harbiye’de Kaymakam olarak Harbiye’de meç ve harita hocası olduğu belirtilmiştir. 1895 yılında altın ve gümüş imtiyaz madalyaları ile taltif edilmiştir. Bu bilgileri Sâmi Yetik şu satırlarla doğrular: “Resim müzemizde eserleri bulunan Kaymakam Şekûr, Harbiye Mektebi meç ve iskrim muallimi olarak tanınmış, resimle de iştigal ettiği söylenir bir zattı” (Yetik, 1940, s.84). İstanbul Resim ve Heykel Müzesi’nde bulunan, Lefke Kasabası’ndan Görünüm adlı 19. Yüzyıl sonuna tarihlenen resim, Pertev Boyar’ın 1948 tarihli Türk Ressamları kitabının 58. sayfasında yayınlanmıştır. Bu resim Asker ressamların fotoğraf karşısında çalıştıkları düşüncesinin başlamasına ve konunun kanıtlanmasına yol açan bir çalışma olarak da önem taşımaktadır. Kaynaklar, “Darüşşafakalı Ressamlar” ya da “Türk Primitifleri” olarak anılan grup içinde yer alan sanatçının Düzce Ovası’ndan, Bursa Ovası’ndan adlı manzaralarıyla Kâğıthane köşklerini konu edinen resimlerindeki üslup özelikleri, diğer primitif sanatçılardan oldukça farklı bir tekniği izlerini taşımaktadır. Ahmed Şekûr’un bu teknik farklılığı Hüseyin Zekai Paşa’da olduğu kadar yanıltıcı bir farklılık göstermez. Dönemin resim anlayışı içinde ele aldığı inanılmaz kompozisyon düzeni ve perspektif anlayışı yansıtan Şekûr, resimlerinin alt yapısında fotoğrafların varlığı açıkça belli olmaktadır. Sanatçının “Lefke Kasabası Sakarya Nehri”, “Bursa’dan Çekirge” ve “Kâğıthane Deresi” gibi tabloları İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Koleksiyonundadır.

Muhammen Bedel