İHSAN CEMAL KARABURÇAK (1898-1970)

Kategori: Tablo

Lot No: 306

“Arka pencereden”
İmzalı, 1965-1970, mukavvaya marufle karton üzerine yağlıboya.
62,5 x 38 cm.
* Suna & Yüksel Karaburçak Koleksiyonu.
İhsan Cemal Karaburçak “Doğadan Esinlenmeler” ve “ Kent – Gece Görünümleri”
“Ben renk ressamıyım, güneş de renkleri öldürdüğü için tabiatı, havanın karardığı, bulutların biriktiği veya yağmurdan sonra toprağın veya ağaçların ve binaların yıkandığı, renklerin meydana çıktığı saatlerde sevmekliğim bu yüzden olabilir. Koyu tonları da daha çok bu tonlar arasında uygun yerlere konulan ışıkların veya alttan gelen aydınlatmanın olgun cazibesi altında kaldığım için seçiyor olmalıyım”. (İ.C.K.)
İhsan Cemal Karaburçak 1930-1970 yılları arasında portre, natürmort, kent manzaraları, gece manzaraları, doğa görünümleri, soyutlamalar ve soyut çalışmalar olmak üzere pek çok konuda eserler üretmiş, portre ve natürmort çalışmalarının yanı sora resimlerindeki soyutlamaya, manzara çalışmaları üzerinden vararak kendi özgün üslubunu bulmuştur.
İlk peyzajlarını yaptığı dönem, sanatçının Karaburçak (1930-1940) ve İ. Karaburçak (1940-1944) imzalarını kullandığı arayış dönemi olduğu kadar, doğa gözlemleri yaptığı, bazen kartpostaldan bazen şövale kurarak çalıştığı, bazen lekeci bazen çizgisel üslup kullandığı, henüz figürü kompozisyonda nereye ve nasıl yerleştireceğinden çok da emin olmadığı kendi deyimiyle -pazar ressamlığı- yaptığı kararsız ve çekingen karakterli bir dönemidir. Ancak Karaburçak bu dönemi, Anadolu Ajansı’nda çalışırken görevli olarak gideceği Bükreş’te resme ayırdığı zaman ve çalışma ile beş sene gibi bir süre içerisinde başarıyla telafi etmiştir. Başka bir deyişle sanatçı, pazar ressamı İhsan Cemal’i Bükreş’te bırakıp bambaşka bir İhsan Cemal ve bunu temsil eden İ.C.Karaburçak (1944-1952) imzalı ile yurda dönmüştür. İhsan Cemal Karaburçak bu dönem peyzajlarında adeta yabani çayırlardan kente doğru bir yolculuğa çıkar. İlk peyzajları, evlerin ve bahçelerin olmadığı ıssız çayırlardır. Kendine has renklerini bu çayırlar üzerinden çalışarak yaratmış, ana renkleri en parlak biçimleriyle ve lekeci bir üslupla kullanmıştır. Zamanla bu yabani çayırları, köylerin yakınlarındaki yeni ıssız ama bu sefer aralarında ekili-biçili tarlalara da rastlanan tepelere dönüştürmüştür. Aralara tek tük evlerin de katıldığı bu peyzajlar; gerek manzaraya bakışı, gerek kompozisyona figürü yerleştirimi gerek motifleri ama en çok da boya sürüşü bakımından Pierre Bonnard’ın manzaralarını hatırlatır.
Karaburçak’ın hemen hemen tüm resimlerinde gökyüzü dikkat çekicidir. Sanatçı gökyüzünde ya bir yıldız ya bir güney ya bir ay ya da bazen hem güneş hem ayı yan yana kullanır. Bunun yanı sıra çoğu kent resmi de karanlıktır ve bu resimlerin geceden mi yoksa sadece sanatçı istediği için mi karanlık “daha doğrusu koyu renkli” olduğu konusu oldukça karmaşıktır. Dolayısıyla gece görünümlerini kent manzaralarından ayırmanın yolu, resimde sanatçının adeta birer işaret gibi kullandığı bir ay, bir yıldız ya da karanlıkta ışıldayan bir sokak lambası görmekten geçer. (Ref: İhsan Cemal Karaburçak, Pera Müzesi Yayını, Nisan/2011).

Muhammen Bedel